તાજેતરની પોસ્ટસ

January 14, 2014

ગુજરાતી સાહિત્ય પરીષદનું 47મું અધિવેશન - બેઠક ત્રીજીઃ વિવેચન-સંશોધન

(24-25-26 ડિસેમ્બરના રોજ યોજાયેલ આ પરિષદમાં ઉદ્દઘાટન સમારોહ, પાંચ બેઠક અને સમાપન સમારોહ હતા. એ કુલ 7 ટુકડાને 7 પોસ્ટ સ્વરૂપે આપની સમક્ષ રજૂ કરવાની નેમ છે. આ રહ્યો ચોથો ભાગ)

          25 ડિસેમ્બરે જ બપોરે 3-00 વાગ્યે વિવેચન અને સંશોધન જેવા નક્કર વિષય પર અધિવેશનની ત્રીજી બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિવેચક એ સર્જકનો જોડિયો ભાઈ છે એમ કહીને સંચાલક કીર્તિકા શાહે બેઠકની શરૂઆત કરી હતી. વિભાગીય અધ્યક્ષ અજિત ઠાકોરો અણિશુદ્ધ ઉચ્ચારોમાં ‘ભારતીય પરંપરામાં શાસ્ત્રીયવિમર્શની પદ્ધતિઓઃ ટીકાના વિશેષ સંદર્ભ’માં વિષય પર એકદમ પાંડિત્યપૂર્ણ પ્રવચન આપ્યું હતું. તેમણે નવધા શાસ્ત્રીય વિમર્શ પદ્ધતિઓની ટૂંકમાં વાત કરીને શાસ્ત્રીય વિમર્શની પદ્ધતિના ઊદાહરણ તરીકે ‘મેઘદૂતસંજીવિની’ની તલસ્પર્શી છણાવટ કરી હતી.

અજિત ઠાકોરના વક્તવ્યની પીડીએફ

          ત્યાર બાદ હર્ષવર્ધન ત્રિવેદીએ ‘સૈદ્ધાંતિક વિચારણામાં પારિભાષિક સંજ્ઞાઓનું પ્રયોજન’ વિષય પર ઊંડાણપૂર્વકનું વક્તવ્ય આપ્યું હતું. અઘરો વિષય હોવા છતાં સચેત અને રસિક શ્રોતાઓના પ્રોત્સાહનને કારણે તેઓ પોતાના સ્ટેજ ફોબિયાને અતિક્રમીને જાતે જ આખું વક્તવ્ય આપી શક્યા હતા જેને બધાએ તાળીઓથી વધાવી લીધું હતું.


          ત્યાર પછી ‘પદવી કેન્દ્રી સંશોધનોનો ફાલ અને દિશા’ વિષય પર હસિત મહેતાએ ખૂબ જ જહેમતના અંતે તૈયાર કરેલ વક્તવ્ય આપ્યું હતું. કુલ 400 ઉપરાંત શોધ મહાનિબંધ વાંચીને તેના પરિપાક રૂપે તેમણે કહ્યું હતું, “વિવેચન સૌંદર્ય સાથે સંબંધ ધરાવે છે જ્યારે સંશોધન તથ્યો સાથે…પરંતું હવે એવી પરિસ્થિતી આવી છે જ્યારે નાનકડા લેખ જેવા વિષય પર શોધમહાનિબંધ લખી નાખવામાં આવે છે…તેમાં ઊંડાણ કે વ્યાપ વર્તાતા નથી અને છીછરાપણું વ્યાપ્ત છે…તેની ભાષા છાપા કે પ્રશંસાપત્રો જેવી રેઢિયાળ જણાતી હોય છે…અને સંશોધનના અંતે ઉપસંહારમાં કશું નવું મળ્યાનું જણાતું નથી.” બકરીના ગળાના આંચળ જેવા નિરર્થક સંશોધનો માટે તેમણે ઊઠાંતરી અને ઘોસ્ટ રાઇટિંગ જેવા ગંભીર પ્રશ્નો ઊઠાવ્યા હતા.

          ત્રીજી બેઠકના છેલ્લા વક્તા તરીકે રાજેશભાઈ પંડ્યા ‘મધ્યકાલીન સાહિત્ય અને વર્તમાન સંદર્ભ’ વિષય પર બોલ્યા હતા. તેમણે વિવિધ સમયગાળામાં ગુજરાતીમાં લખાયેલી ‘રામાયણ’ અને તેના અહલ્યા, શબરી અને વાનર જેવા સંદર્ભો આપીને સર્જકની તત્કાલીન સમાજ સાથેની નિસ્બતને ચીંધી બતાવી હતી.


          બેઠકના અંતે અજિતે ઠાકોરના ‘વક્તાએ પાંચ આંગળીએ સરસ્વતી પૂજ્યા હોય તેવા શ્રોતાઓ’ સંબોધનને શ્રોતાઓ તાળીઓના ગડગડાટથી વધાવી લીધો હતો.

No comments:

Post a Comment

આપને શું ગમ્યું ને શું ખટક્યું એ જરૂર કહેજો. આભાર.