તાજેતરની પોસ્ટસ

September 29, 2012

નદીની રેતમાં રમતું નગર...

          ગુજરાતી ફિલ્મ 'કેવી રીતે જઈશ?' માં લેટેસ્ટ અમદાવાદ જોઈને ત્રણ એવરગ્રીન ગીતો યાદ આવી ગયા જે દરેક અમદાવાદીના હૈયામાં જ વસેલા છે.

(૧) ચીનુ મોદી 'ઇર્શાદ'નું 'આટાપાટા અમદાવાદ'

બાળપણમાં અમદાવાદ દૂરદર્શન પર અસંખ્ય વાર જોયેલું અને તેમાં આવતા તમામ ગુજરાતી કલાકારોને તે જે પાત્રોના નામે સિરિયલમાં આવતાં તે નામે ઓળખતો.



                                                           (કોરસ)   
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
કરે શ્વાસના સાટાપાટા, લાભ સદાયે, કભી ઘાટા,
રોજ રમીને આટાપાટા, દાંત કરી દે સૌના ખાટા.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
પાંચ બનાવ્યા સેતુ…
પાંચ બનાવ્યા સેતુ, તો પણ કંઈ વળતો હેતુ,
એક બીજાને જરી સમજે, જાણે રાહુ-કેતુ.
એક બીજાને જરી સમજે, જાણે રાહુ-કેતુ.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
શેરબજારે ભીડ જમાવે, લક્ષ્મીજી ને પગ નમાવે,
(લીધા…. દીધા….લીધા…. દીધા….
લીધા..દીધા..લીધા..દીધા..)
શેરબજારે ભીડ જમાવે, લક્ષ્મીજી ને પગ નમાવે,
પૂરી-પકોડી, ખાય ચવાણું, ઓછે પૈસે ભૂખ શમાવે.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
વ્હાલ કરીને પાતા કોલા, નામ પૂછો તો સાબરકોલા,
(પ્રેમમાં થોડી ફરેબી જોઇએ, પ્રેમમાં થોડી ફરેબી જોઇએ,
ફાફડા સાથે જલેબી જોઇએ. )
વ્હાલ કરીને પાતા કોલા, નામ પૂછો તો સાબરકોલા,
ચા અડધી પીવડાવીને એ ગામમાં પાડે મોટા રોલા.
ચા અડધી પીવડાવીને એ ગામમાં પાડે મોટા રોલા.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
દિવસે ગલ્લે પાન બનાવે, રાતે સીરિયલ શૂટ કરાવે,
(રોલ  વિસિઆરકેમેરા...સાઉન્ડ…એક્શન)
દિવસે ગલ્લે પાન બનાવે, રાતે સીરિયલ શૂટ કરાવે,
જૂની ગાડી માંડ ખરીદે, ધક-ધક-ધક- ધક ધક્કા મારી રોજ ચલાવે.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
હુલ્લડના હેવાયા માણસ, કર્ફ્યૂથી ટેવાયા માણસ,
હુલ્લડના હેવાયા માણસ, કર્ફ્યૂથી ટેવાયા માણસ,
લાભ વગર ના કદીય  લોટે, લોભે બહુ લલચાયા માણસ.
લાભ વગર કદી એ લોટે, લોભે બહુ લલચાયા માણસ.

શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..
કરે શ્વાસના સાટાપાટા, લાભ સદાયે, કભી ઘાટા,
રોજ રમીને આટાપાટા, દાંત કરી દે સૌના ખાટા.
શહેર નહીં યે હૈ સન્નાટા, રોજ રમે છે આટાપાટા,
અમદાવાદ… અમદાવાદ… અમદાવાદ…
આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા, આટાપાટા,
પાટાઆટા પાટાઆટા પાટા..

(૨) અમે અમદાવાદી - અવિનાશ વ્યાસ

ગુજરાતી ટંગ-ટ્વિસટર 'અરે પોળની અંદર પોળ, ગલીમાં ગલી, ગલી પાછી જાય શેરીમાં ઢળીશેરી પાછી જાય પોળમાં વળી, વળી પાછી ખડકીને અડકીને ખડકી ચલી,' યાદ છે?


અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

જેનું પાણી લાવ્યું તાણી ભારતની આઝાદી,
ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

અમદાવાદના જીવનનો સુણજો ઇતિહાસ ટચૂકડો,
જ્યાં પહેલા બોલે મિલનુ ભૂંગળું પછી પુકારે કુકડો,
ને સાઇકલ લઇને સૌ દોડે રળવા રોટીનો ટુકડો,
પણ મિલમંદિરના નગદેશ્વરનો રસ્તો કયાં છે ઢુંકડો?
મિલ મજદૂરની મજદૂરી પર શહેર તણી આબાદી.

ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

સમાજવાદી,  કોંગ્રેસવાદી, શાહીવાદી, મૂડીવાદી,
નહિ સમિતિ,  નહિ કમિટી,  સોશિઆલિસ્ટ કે જ્ઞાતિવાદી,
નહિ વાદની વાદવિવાદી,  ‘એમ’ વિટામિનવાદી,

ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

ઊડે હવામા ધોતિયું ને પેહરી ટોપી ખાદી,
ઉઠી સવારે ગરમ ફાફડા, ગરમ જલેબી ખાધી,
આમ જુઓ તો સુકલકડી ને સુરત લાગે માંદી,
પણ મન ફાવે તો ભલભલાની ઉથલાવી દે ગાદી,
દાદાગીરી કરે બધે છોકરા, છોકરીઓ જ્યાં દાદી,
ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

અરે પોળની અંદર પોળ, ગલીમાં ગલી, ગલી પાછી જાય શેરીમાં ઢળી,
શેરી પાછી જાય પોળમાં વળી, વળી પાછી ખડકીને અડકીને ખડકી ચલી,
અરે મુંબઈની કોઇ મહિલા જાવા જમાલપુર નીકળી,
ને વાંકીચૂંકી ગલી-ગલીમાં વળી વળી ને ભલી,
ભાઈ માણેકચોકથી નીકળી પાછી માણેકચોકમાં મળી,
આવી તો ભાઈ બહુ કેહવાની, આતો કહી નાખી એકાદી.

ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

જેનું પાણી લાવ્યું તાણી ભારતની આઝાદી,
ભાઈ, અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી,
અમે અમદાવાદી, અમે અમદાવાદી.

(૩) મળે ન મળે - આદિલ મન્સૂરી

કવિતાની William Wordsworth દ્વારા એક વ્યાખ્યા કરવામાં આવી હતીઃ "the spontaneous overflow of powerful emotions recollected in tranquillity." આ વ્યાખ્યાના આદર્શ જીવંત ઊદાહરણ સમી ગઝલ એટલે આદિલ મન્સૂરીની 'મળે ન મળે'. દિલને ચીરી નાખે તેવા કારણસર જ્યારે અમદાવાદ છોડીને અમેરિકા વસવું પડ્યું, ત્યારે સાબરમતીના કાંઠે વસેલ અમદાવાદને માટે સ્વ. આદિલ મન્સૂરીએ લખેલ આ ગઝલ માટે શું કહેવું?  'સહિયારુસર્જન' બ્લૉગ પર આ ગઝલ વિશે વાંચેલ એક વાતઃ ઇંગ્લેન્ડના બર્મિંગહામના એક કાર્યક્રમમાં મન્સૂરીજીએ આ ગઝલ રજૂ કરી. કાર્યક્રમના અંતે એક બહેને તેમને કહ્યું કે 'આદિલભાઈ, આ કાવ્ય સાંભળીને હું રડી પડી.' ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, 'બહેન, મેં એ રડતા રડતા જ લખેલું.' એ 'અનામિકા' બહેનને એટલું જ કહેવાનું કે you are one of many.


નદીની રેતમાં રમતું નગર મળે મળે,
ફરી દ્રશ્ય સ્મૃતિપટ ઉપર મળે મળે.

ભરી લો શ્વાસમાં એની સુગંધનો દરિયો,
પછી માટીની ભીની અસર મળે મળે.

પરિચિતોને ધરાઈને જોઈ લેવા દો,
પછી હસતાં ચહેરા, મીઠી નજર મળે મળે.

ભરી લો આંખમાં રસ્તાઓ, બારીઓ, ભીંતો,
પછી શહેર, ગલીઓ, ઘર મળે મળે.

રડી લો આજ સંબંધોને વીંટળાઈ અહીં,
પછી કોઈને કોઈની કબર મળે મળે.

વળાવા આવ્યા છે ચ્હેરા ફરશે આંખોમાં,
ભલે સફરમાં કોઈ હમસફર મળે મળે.

વતનની ધૂળથી માથું ભરી લઉંઆદિલ’,
અરે ધૂળ પછી ઉમ્રભર મળે મળે.

No comments:

Post a Comment

આપને શું ગમ્યું ને શું ખટક્યું એ જરૂર કહેજો. આભાર.